تحصیل در ترکیه به دلیل کیفیت آموزشی بالا و امکانات مناسب زندگی، مورد توجه بسیاری از دانشجویان بینالمللی قرار گرفته است. اما یکی از دغدغههای مهم دانشجویانی که خانواده دارند، امکان همراهی اعضای خانواده در طول دوران تحصیل است. خوشبختانه، ترکیه شرایطی را برای اعطای اجازه اقامت به همسر و فرزندان دانشجویان خارجی فراهم کرده است. با این حال، روند دریافت ویزای تحصیلی همراه در ترکیه نیازمند رعایت دقیق قوانین و ارائه مدارک مشخصی است که در ادامه به طور کامل شرح داده شده است.
نحوه دریافت ویزای دانشجویی در ترکیه

قبل از اینکه راجع به ویزای تحصیلی همراه دانشجو در ترکیه صحبت کنیم، بهتر است نگاهی به نحوه اخذ ویزای تحصیلی برای خود دانشجو بیندازیم:
چه کسانی از ویزای دانشجویی ترکیه معاف هستند؟
- دانشجویان اهل جمهوری ترک قبرس شمالی
- دانشجویانی که والدینشان در ترکیه دارای اجازه اقامت و ویزای کار هستند
- دارندگان کارت آبی ترکیه
مراحل درخواست ویزای دانشجویی ترکیه
- پذیرش دانشگاهی: ابتدا باید از یکی از دانشگاههای ترکیه نامه پذیرش رسمی دریافت کنید.
- رزرو وقت ملاقات: وقت حضوری خود را از سفارت یا کنسولگری ترکیه در کشور خود رزرو کنید. این کار معمولا به صورت آنلاین انجام میشود.
- تکمیل و ارسال مدارک: در روز مراجعه به سفارت، فرم درخواست ویزا را تکمیل و امضا کرده و همراه مدارک لازم تحویل دهید.
- انتظار برای بررسی: میتوانید وضعیت درخواست خود را از طریق وبسایت کنسولگری پیگیری کنید.
- درخواست اجازه اقامت: پس از ورود به ترکیه، باید ظرف یک ماه برای دریافت اجازه اقامت دانشجویی اقدام کنید.
- مصاحبه حضوری در سفارت یا کنسولگری: در روز قرار ملاقات، با افسر کنسولی مصاحبه کوتاهی خواهید داشت. باید در مورد اهداف تحصیل و اقامت خود در ترکیه پاسخگو باشید. همراه داشتن تمام مدارک الزامی است؛ زیرا نبود حتی یک مدرک ممکن است باعث رد شدن درخواست شود.
مدارک مورد نیاز برای ویزای تحصیلی ترکیه

- گذرنامه معتبر با حداقل ۹۰ روز اعتبار
- فرم تکمیلشده ویزای دانشجویی
- دو قطعه عکس در اندازه گذرنامه
- نامه پذیرش از دانشگاه (با درج مدت اقامت)
- بیمه مسافرتی معتبر برای کل مدت اقامت
- بیمه سلامت معتبر
- مدرک رزرو بلیت پرواز به ترکیه
- اثبات تمکن مالی برای تحصیل و زندگی در ترکیه
- پرداخت هزینه پردازش ویزا (مبلغ بسته به ملیت متفاوت است)
- مدرک محل اقامت در ترکیه
- مدارک تحصیلی یا دیپلمهای قبلی
- شرایط دریافت اجازه اقامت دانشجویی در ترکیه
برای اقامت بیش از ۹۰ روز، باید به اداره مهاجرت استانی مراجعه کرده و مدارک زیر را ارائه دهید:
- فرم درخواست مجوز اقامت
- گذرنامه به همراه کپی و ویزای دانشجویی
- مدرک ثبتنام دانشگاه
- چهار قطعه عکس پاسپورتی
اجازه اقامت اولیه برای یک سال صادر میشود و قابل تمدید است. درخواست تمدید باید حداقل ۶۰ روز پیش از تاریخ انقضا ثبت شود.
مدت زمان بررسی ویزا
بررسی درخواست معمولا بین ۳ تا ۱۵ روز زمان میبرد، اما بسته به کشور و سفارت مربوطه ممکن است متفاوت باشد. توصیه میشود درخواست خود را در اولین فرصت ممکن ثبت کنید.
در صورت رد درخواست چه باید کرد؟
اگر درخواست به دلیل نقص مدارک رد شد، میتوانید پس از رفع مشکل، بلافاصله (حتی ۲۴ ساعت بعد) برای ویزای جدید اقدام کنید. اگر تصور میکنید رد درخواست شما غیرمنصفانه بوده، میتوانید با سفارت تماس گرفته یا با ارسال نامه اعتراضی، دلایل خود را با ارائه مدارک توضیح دهید.
شرایط و نکات کلیدی برای دریافت اقامت همراه در ترکیه

اقامت همراه در ترکیه به همسر و فرزندان دانشجوی خارجی (خیر) اعطا میشود، مشروط بر آنکه:
- درخواست اقامت فقط پس از ورود به ترکیه و از داخل خاک این کشور قابل ثبت است. ارائه درخواست از خارج ترکیه ممکن نیست.
- اعضای خانواده باید با گذرنامه اصلی وارد ترکیه شوند. هیچ سند ورود دیگری برای این منظور قابل پذیرش نیست.
- مدت اعتبار اجازه اقامت همراهان حداکثر تا ۲ سال صادر میشود اما مدت آن نباید از اقامت دانشجوی اصلی فراتر رود.
- درخواست اقامت باید پیش از انقضای ویزای ورود یا اقامت فعلی ارائه شود. همچنین گذرنامه همراه باید حداقل ۶۰ روز بیشتر از تاریخ پایان اقامت درخواستشده اعتبار داشته باشد.
مدارک ضروری برای ثبت درخواست ویزای تحصیلی همراه در ترکیه
- گواهی ازدواج آپوستیلشده برای همسر و گواهی تولد آپوستیلشده برای فرزندان (به زبان ترکی ترجمه و محضری شوند)
- عکس پرسنلی مطابق با استاندارد ICAO که در ۶ ماه گذشته گرفته شده باشد (در فرمت JPEG برای بارگذاری آنلاین)
- گذرنامه معتبر با صفحات مشخصشده برای احراز هویت و ورود به کشور
- مدارک اقامت دانشجو (خیر) به تعداد همراهان (مثل گواهی ثبتنام در دانشگاه)
- شماره مالیاتی ترکیه برای همراهان (در غیاب شماره شناسایی خارجی)
- فرآیند درخواست به طور خلاصه
- ثبتنام آنلاین با انتخاب گزینه «کوتاهمدت / توریستی» برای نوع اقامت (نه «خانواده»).
- انتخاب گزینه «من درخواست را از طرف خودم ثبت میکنم».
- چاپ فرم، امضا و تکمیل مدارک.
- پرداخت هزینه کارت اقامت و ثبتنام در اداره مالیات سارییر با کد مرجع ۹۲۰۷.
- حضور در وقت تعیینشده با تمامی مدارک.
- در صورت وجود اشتباه در فرم، باید درخواست قبلی لغو و مجدداً ثبت شود.
مدارک مورد نیاز برای اخذ اقامت همراه در ترکیه

اگر دانشجویی با ویزای تحصیلی وارد ترکیه شده و قصد دارد خانوادهاش (همسر و فرزند) نیز در طول مدت تحصیل همراه او زندگی کنند، لازم است برای آنها اجازه اقامت (short-term residence permit)دریافت شود. این فرآیند مستلزم تهیه مجموعهای از مدارک برای هر یک از اعضای خانواده است و دانشجو نیز به عنوان ساکن اصلی موظف است مدارک خود را به تعداد افراد تحت تکفل ارائه دهد.
مدارک مورد نیاز برای هر عضو خانواده (همسر یا فرزند)
برای همسر و فرزند دانشجو، مدارک زیر باید به صورت کامل تهیه و هنگام مراجعه به قرار ملاقات اداره مهاجرت ارائه شود:
- گواهی ازدواج یا تولد: گواهی ازدواج برای همسر و گواهی تولد برای فرزندان باید آپُستیلشده، ترجمهشده به ترکی و محضری شده باشند.
- کپی از گذرنامه: صفحه مشخصات گذرنامه که ورود قانونی به ترکیه را تأیید کند.
- عکس پرسنلی مطابق استاندارد ICAO: باید در ۶ ماه گذشته گرفته شده و به فرمت JPEG برای بارگذاری آنلاین در دسترس باشد.
- شماره مالیاتی ترکیه: هر فرد وابسته باید شماره شناسایی مالیاتی دریافت کند تا امکان پرداخت هزینههای قانونی را داشته باشد.
- فرم درخواست آنلاین: فرم تکمیلشده و چاپشده به همراه امضا.
- رسید پرداخت هزینه کارت اقامت: پرداخت هزینه در اداره مالیات سارییر با استفاده از کد مرجع ۹۲۰۷.
- توصیه میشود فتوکپیهایی از ترجمه محضری گواهی ازدواج و تولد تهیه شود، زیرا در زمان تمدید اقامت نیز مجددا مورد نیاز خواهند بود.
نکات ویژه در شرایط خاص
- اگر همسر دانشجو خارج از کشور است: برای ارائه درخواست اقامت فرزند، وجود رضایتنامه رسمی از والد دیگر الزامی است. این رضایتنامه باید در کنسولگری ترکیه یا دفتر اسناد رسمی مهر و تأیید شود.
- در موارد طلاق و حضانت: اگر دانشجو از همسر خود جدا شده و قیم قانونی کودک محسوب میشود، ترجمه رسمی حکم دادگاه به زبان ترکی و تأیید محضری آن الزامی است.
مدارک مورد نیاز دانشجو برای دریافت ویزای تحصیلی همراه
دانشجو باید مدارک زیر را برای هر یک از همراهان (مثلا همسر و یک فرزند = دوبار این مدارک) ارائه دهد:
- کپی صفحه اول گذرنامه
- کپی هر دو طرف کارت اقامت ترکیه
- گواهی ثبتنام دانشجویی (Student Certificate)
- گواهی آدرس (Address Certificate) – که محل سکونت رسمی دانشجو را نشان دهد.
- سند ثبتنام در سیستم UETS (از اداره پست PTT)
- بیمه درمانی خصوصی معتبر
- صورتحساب بانکی رسمی – برای اثبات توانایی مالی در تامین هزینههای زندگی خانواده.
مدارک مورد نیاز برای همسر دانشجو
۱. سند بیمه سلامت خصوصی (Health Insurance)
همسر متقاضی باید دارای بیمه درمانی خصوصی معتبر در ترکیه باشد. این بیمهنامه باید در سراسر مدت اقامت اعتبار داشته باشد. دانشجو میتواند با تماس با بخش منابع انسانی دانشگاه، برای اخذ بیمه درمانی مناسب برای همسر خود اقدام کند. ایمیل مورد نیاز برای ارتباط: catespare@ku.edu.tr.
۲. گواهی ازدواج آپوستیلشده
این مدرک باید به زبان ترکی ترجمه شده و توسط دفتر اسناد رسمی (Noter) تأیید شود. دو روش برای تهیه این گواهی وجود دارد:
- ترجمه و تأیید قبل از ورود به ترکیه در نمایندگی رسمی ترکیه در کشور مبدا.
- مهر کنسولی کشور مبدا در ترکیه، ترجمه رسمی در دفتر اسناد رسمی (پیشنهاد: دفتر شماره ۲۳ در استانبول)، و سپس تأیید در فرمانداری منطقه سارییر.
۳. کپی از گذرنامه شامل صفحه اطلاعات شخصی، مهر ورود به ترکیه و صفحات ویزا
این مدارک نشاندهنده ورود قانونی همسر به کشور ترکیه هستند.
۴. کپی از کارت اقامت ترکیه (فقط برای تمدید)
در صورت تمدید اقامت، هر دو طرف کارت اقامت پیشین باید کپی شده و ضمیمه پرونده شوند.
۵. چهار قطعه عکس بیومتریک مطابق با استاندارد ICAO
عکسها باید در شش ماه اخیر گرفته شده و پسزمینه سفید داشته باشند.
۶. رسید پرداخت هزینههای اقامت
پرداخت باید از طریق اداره مالیات ترکیه و با استفاده از کد مرجع رسمی انجام شود.
۷. گواهی ثبت آدرس (فقط برای تمدید)
ارائه گواهی ثبت آدرس، به همراه نسخهای از قرارداد اجاره که توسط دفتر اسناد رسمی تأیید شده باشد و همچنین قبض یکی از خدمات عمومی (برق، آب یا گاز)، الزامی است.
۸. سند UETS از اداره پست PTT (فقط برای تمدید)
سند ثبت در سیستم رسمی مکاتبات دولت ترکیه که از PTT قابل دریافت است.
مدارک مورد نیاز برای فرزند دانشجو
۱. سند بیمه سلامت خصوصی
همانند همسر، فرزند نیز باید تحت پوشش بیمه درمانی خصوصی در ترکیه باشد.
۲. گواهی تولد آپوستیلشده
این مدرک نیز باید به زبان ترکی ترجمه و توسط دفتر اسناد رسمی تأیید شود. روند تهیه آن مشابه گواهی ازدواج است.
۳. کپی از گذرنامه شامل صفحه اطلاعات شخصی، مهر ورود به ترکیه و صفحات ویزا
۴. کپی کارت اقامت (برای تمدید)
در صورت تمدید اقامت فرزند، کارت اقامت قبلی باید به صورت دوطرفه کپی شود.
۵. چهار قطعه عکس بیومتریک مطابق با استاندارد ICAO
۶. کپی صفحات مشخصات گذرنامه والدین (هر دو)
این کپیها جهت اثبات رابطه فرزند با پدر یا مادر مورد نیاز هستند.
۷. رسید پرداخت هزینههای مربوط به اقامت
۸. گواهی ثبت آدرس (فقط برای تمدید)
مطابق توضیحات ذکرشده برای همسر.
۹. سند ثبت در سیستم UETS از PTT (فقط برای تمدید)
نکات تکمیلی و مهم
گواهی ثبت نام دانشجویی (Student Certificate)
- این گواهی باید به زبان ترکی تهیه شده باشد و از طریق سامانه دانشگاه (مانند KUSIS) درخواست شود. در صورت داشتن بورسیه، ذکر آن در گواهی الزامی است.
- درخواست تمدید اقامت تنها در صورتی قابل انجام است که تمام مدارک ذکرشده به صورت کامل و بدون نقص ارائه شود.
- همراهان تنها در داخل ترکیه میتوانند درخواست اقامت دهند. امکان ثبت درخواست از خارج از ترکیه وجود ندارد.
تأیید مدارک مهر شده برای ویزای تحصیلی همراه در ترکیه – کنوانسیون آپوستیل
اگر اسناد شما (مانند گواهی ازدواج یا تولد) توسط مقامات کشور مبدا صادر شدهاند، برای آنکه در ترکیه مورد تأیید قرار گیرند، باید مطابق با ضوابط کنوانسیون آپوستیل ترجمه و مهر شوند. کشورهایی که عضو کنوانسیون آپوستیل لاهه هستند، میتوانند اسناد رسمی خود را با دریافت مهر آپوستیل، بدون نیاز به تأیید مضاعف، در ترکیه معتبر سازند.
اگر کشور شما عضو این کنوانسیون است، کافیست گواهیهای رسمی (مانند گواهی تولد یا ازدواج) را در کشور خود آپوستیل کرده و سپس آنها را در ترکیه ترجمه رسمی کنید. برای مشاهده لیست کشورهای عضو کنوانسیون آپوستیل، میتوانید به پایگاه رسمی کنوانسیون لاهه یا وبسایت وزارت خارجه ترکیه مراجعه کنید.
هزینههای مربوط به اقامت همراه در ترکیه

افراد تحت تکفل (همسر و فرزند) باید سه نوع هزینه پرداخت کنند:
۱. هزینه درخواست اقامت
۲. هزینه صدور کارت اقامت
۳. هزینه ویزا (در صورت نیاز)
دریافت شماره شناسایی مالیات برای ویزای تحصیلی همراه در ترکیه
از آنجایی که همراهان دانشجو (در ابتدای ورود) هنوز شماره شناسایی خارجی ترکیه (YKN) ندارند، باید ابتدا یک شماره مالیاتی دریافت کنند تا بتوانند پرداختهای قانونی انجام دهند. این شماره از طریق مراجعه حضوری به اداره مالیات یا از طریق وبسایت رسمی اداره مالیات ترکیه قابل دریافت است.
هزینه ویزای تحصیلی همراه در ترکیه
اگر همراه شما بدون ویزا و بر اساس معافیت رژیم ورود وارد ترکیه شده باشد، باز هم هنگام درخواست اجازه اقامت، باید هزینه ویزا را پرداخت کند.
مثال: شهروند آلمان میتواند بدون ویزا وارد ترکیه شود، اما هنگام درخواست اقامت باید هزینه ویزا را پرداخت کند.
کشورهای معاف از پرداخت هزینه ویزا
شهروندان کشورهای زیر از پرداخت هزینه ویزا معاف هستند:
آذربایجان، بولیوی، بوسنی و هرزگوین، جمهوری چک، ایران، قزاقستان، لوکزامبورگ، نیوزیلند، جمهوری ترک قبرس شمالی، روسیه.
نکته: تمامی هزینهها فقط از طریق ادارات مالیات قابل پرداخت هستند. نزدیکترین اداره مالیات به دانشگاه، اداره مالیات سارییر است. برای آدرس دقیق و نقشه راهنما، به صفحه مربوطه در سایت دانشگاه مراجعه کنید.
تمکن مالی ویزای تحصیلی همراه در ترکیه

در صورتی که دانشجو دارای بورسیه تحصیلی نباشد یا تمایل به ارائه مدارک تکمیلی داشته باشد، ارائه صورتحساب بانکی معتبر از بانکهای ترکیه توصیه میشود.
- مشخصات لازم برای صورتحساب:
- به زبان ترکی تنظیم شده باشد.
- دارای امضای دستی کارمند بانک و همراه با لیست امضاهای مجاز بانک باشد.
- مبلغ مشخصی برای حداقل پوشش هزینههای زندگی و اقامت خانواده ارائه نشده، اما حساب بانکی باید بهاندازهای شارژ شده باشد که نشان دهد دانشجو توان تأمین مالی خود و خانوادهاش را در طول مدت اقامت دارد.
سند UETS : ثبت در سامانه رسمی مکاتبات دولتی برای ویزای تحصیلی همراه در ترکیه
برای دریافت این سند:
- به نزدیکترین اداره پست ملی ترکیه (PTT) مراجعه کنید (پیشنهاد: شعبه سارییر).
- گذرنامه و کارت اقامت خود را همراه داشته باشید.
- پس از پر کردن فرم مخصوص، سند مورد نظر به شما تحویل داده میشود.
این سند برای درخواستهای تمدید اقامت ضروری است و اثبات میکند که متقاضی در سامانه مکاتبات رسمی دولت ثبت شده است.
سخن آخر
اگر قصد دارید بهعنوان خانواده یک دانشجو در ترکیه اقامت داشته باشید، دریافت ویزای تحصیلی همراه ترکیه یکی از الزامات قانونی و مهم است که نیازمند دقت در تهیه مدارک و رعایت مهلتهاست. این نوع ویزا نهتنها به همسر و فرزندان دانشجو امکان اقامت قانونی در ترکیه را میدهد، بلکه مسیر ادامه تحصیل فرزندان در مدارس ترکیه و بهرهمندی از مزایای اقامت قانونی را هموار میسازد. با توجه به پیچیدگیهای اداری و نیاز به ترجمه رسمی مدارک، توصیه میشود فرآیند درخواست ویزای همراه را با مشاوره کارشناسان مجرب آغاز کنید.
موسسه مهاجرتی رویای دانش با تجربهای گسترده در امور ویزا، تحصیل و اقامت در ترکیه، آماده ارائه راهنماییهای تخصصی، بررسی مدارک و همراهی شما در تمامی مراحل اخذ ویزای همراه تحصیلی است تا با آسودگی خاطر در کنار عزیزانتان در ترکیه زندگی کنید.
سوالات متداول
ویزای همراه ترکیه برای اعضای خانواده فردی صادر میشود که خود دارای ویزای تحصیلی، کاری یا اقامتی معتبر در ترکیه است. این ویزا معمولا شامل همسر قانونی و فرزندان زیر ۱۸ سال میشود. والدین، خواهر و برادر یا بستگان دیگر مشمول ویزای همراه نیستند مگر در شرایط خاص و با مجوزهای خاص دولت ترکیه.
بله، هر عضو خانواده که قصد اقامت در ترکیه به عنوان همراه را دارد، باید بهطور جداگانه برای ویزای همراه اقدام کند. این فرآیند نیازمند تهیه مدارک، پر کردن فرم درخواست و مراجعه به کنسولگری یا سفارت ترکیه در کشور محل اقامت است. این افراد نمیتوانند از ویزای شخص اصلی استفاده کنند و باید خودشان ویزای مختص به همراه داشته باشند.
مدارک لازم بسته به موقعیت فرد اصلی (دانشجو یا کارمند) ممکن است متفاوت باشد اما در حالت کلی شامل موارد زیر است:
گذرنامه معتبر با حداقل ۶ ماه اعتبار
فرم تکمیلشده درخواست ویزای همراه
عکس بیومتریک جدید
ترجمه رسمی و تأییدشده سند ازدواج یا تولد فرزند (برای اثبات رابطه خانوادگی)
گواهی اقامت یا پذیرش شخص اصلی در ترکیه
بیمه سلامت معتبر در ترکیه برای تمام مدت اقامت
سند اجاره محل اقامت یا دعوتنامه رسمی
شماره شناسایی مالیاتی از اداره مالیات ترکیه
رسید پرداخت هزینههای قانونی (هزینه ویزا، هزینه اقامت، هزینه کارت)
بله، تمامی اسناد هویتی مانند سند ازدواج یا گواهی تولد باید به زبان ترکی ترجمه رسمی شده و توسط دفاتر رسمی (Noter) در ترکیه یا کنسولگری تأیید شوند. همچنین، در بسیاری از موارد، نیاز به دریافت مهر آپوستیل روی این مدارک وجود دارد، که اثربخشی قانونی آنها را در ترکیه تضمین میکند.
بله، بعد از ورود به ترکیه با ویزای همراه، افراد باید برای اجازه اقامت خانوادگی (Aile İkamet İzni) به اداره مهاجرت مراجعه کنند. این اجازه معمولا به مدت یک سال صادر میشود و در صورت ادامه اقامت فرد اصلی، قابل تمدید است. اقامت خانوادگی به افراد اجازه میدهد تا به طور قانونی در ترکیه بمانند اما شامل اجازه کار نمیشود.
بله، فرزندان زیر ۱۸ سال که دارای مجوز اقامت خانوادگی هستند، میتوانند به راحتی در مدارس دولتی یا خصوصی ترکیه ثبتنام کرده و به تحصیل بپردازند. ارائه کارت اقامت، گذرنامه و مدارک ترجمهشده مدرسه قبلی (در صورت وجود) برای ثبتنام الزامی است.
خیر، ویزای همراه ترکیه به خودی خود اجازه کار نمیدهد. اگر یکی از همراهان بخواهد در ترکیه کار کند، باید جداگانه برای ویزای کار اقدام کرده و اجازه کار از وزارت کار ترکیه دریافت کند. اشتغال بدون مجوز قانونی، موجب جریمه و حتی اخراج از ترکیه خواهد شد.
اقامت همراه معمولا به صورت سالانه صادر میشود و باید حداقل ۶۰ روز قبل از انقضای آن، درخواست تمدید از طریق سیستم اداره مهاجرت ثبت شود. مدارک لازم برای تمدید شامل نسخه بهروز مدارک اولیه، بیمه معتبر، اجارهنامه یا گواهی آدرس جدید و همچنین اقامت معتبر فرد اصلی است.
همراهان ملزم به داشتن بیمه سلامت معتبر در ترکیه هستند. این بیمه میتواند از نوع خصوصی باشد و باید برای کل مدت اقامت در ترکیه اعتبار داشته باشد. برخی از دانشگاهها یا مؤسسات کاری ممکن است خدمات بیمهای برای خانواده افراد نیز ارائه دهند.
از آنجا که همراهان هنوز شماره شناسایی اتباع خارجی (YKN) ندارند، برای پرداخت هزینههای قانونی مانند صدور کارت اقامت، باید از اداره مالیات، شماره شناسایی مالیاتی دریافت کنند. این شماره بدون نیاز به مجوز اقامت قابل صدور است و از طریق مراجعه به اداره مالیات منطقه محل سکونت (مثل اداره مالیات سارییر در استانبول) صادر میشود.
ترکیه
انگلستان