آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS)

آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS) تنها نسخه متمرکز و سراسری یوس است که توسط سازمان سنجش و گزینش ترکیه (ÖSYM) برگزار می‌شود. نتیجه TR-YÖS برای پذیرش دانشجویان بین‌المللی در بسیاری از دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی ترکیه پذیرفته می‌شود. آخرین به‌روزرسانی: ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵.
آزمون یوس مرکزی برای استانداردسازی ارزیابی متقاضیان بین‌المللی طراحی شده و جایگزین بخش بزرگی از آزمون‌های یوس دانشگاه‌محور قدیمی شده است. موسسه رویای دانش در این راهنما، فرآیند ثبت‌نام، منابع مطالعاتی و مسیر اقدام را مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهد تا داوطلب ایرانی با اطمینان اقدام کند.

تفاوت TR-YÖS با یوس‌های قدیمیِ اختصاصی دانشگاه‌ها

TR-YÖS توسط اوسم به‌صورت متمرکز برگزار می‌شود؛ بنابراین تقویم، ساختار سؤال و اعلام نتایج یکنواخت است. یوس‌های قدیمی توسط دانشگاه‌ها برگزار می‌شد و از نظر کیفیت و اعتبار تنوع داشت. امروز اغلب دانشگاه‌ها TR-YÖS را معیار اصلی می‌دانند.

پیشینه و تصمیم‌گیری‌های مربوط به آزمون یوس مرکزی

بر اساس بیانیه‌ای که شورای آموزش عالی ترکیه در تاریخ 23 ژوئن 2021 منتشر کرد، تغییراتی در قوانین پذیرش دانشجویان خارجی در دانشگاه‌های ترکیه اعمال شد. در نتیجه، تصمیم قبلی مبنی بر برگزاری آزمون مرکزی پذیرش دانشجویان خارجی (MYÖS) لغو شد و به‌جای آن، تصمیم به برگزاری آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS 2024) تحت نظارت مرکز سنجش ترکیه (ÖSYM) گرفته شد.

مرکز ÖSYM مسئول برگزاری آزمون ورودی دانشگاه‌های ترکیه، سیستم انتخاب و جایگذاری دانشجویان و همچنین بسیاری از آزمون‌های دیگر است. شورای آموزش عالی ترکیه به دانشگاه‌های این کشور توصیه کرده است که نتایج آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS) را در روند پذیرش دانشجویان بین‌المللی لحاظ کنند، اما اختیار پذیرش یا عدم پذیرش این آزمون همچنان در دست دانشگاه‌ها خواهد بود.

زمان برگزاری و اعتبار آزمون

این آزمون برای اولین بار در اولین ماه سال 2023 برگزار شد و بر اساس نتایج آن، دانشجویان می‌توانند برای پذیرش در دانشگاه‌های ترکیه در سال تحصیلی 2024-2025 و پس از آن اقدام کنند. آزمون یوس مرکزی همچنین با عنوان آزمون مرکزی یوس نیز شناخته می‌شود.

چه کسانی برای پذیرش ۲۰۲۵–۲۰۲۶ به TR-YÖS نیاز دارند

داوطلبان بین‌المللی که قصد ورود به رشته‌های پرمتقاضی (مانند پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، مهندسی) در دانشگاه‌های دولتی/غیردولتی ترکیه را دارند، معمولاً به نمره معتبر TR-YÖS نیاز دارند. در برخی موارد مدرک دیپلم بین‌المللی قوی می‌تواند جایگزین شود (نگاه کنید به: «مقایسه TR-YÖS با SAT و دیپلم‌های بین‌المللی»).

شرایط و الزامات شرکت در TR-YÖS

برای شرکت در آزمون، داوطلب باید تبعه غیرترک یا واجد شرایط گروه‌های خاص باشد. داشتن دیپلم متوسطه (یا در آستانه اخذ) الزامی است. مدرک هویتی معتبر و عکس استاندارد برای ایجاد حساب در سامانه اوسم لازم است.

چه کسانی می‌توانند ثبت‌نام کنند (اتباع خارجی، دارندگان بلوکارت، دو تابعیتی‌ها)

اتباع خارجی، دارندگان کارت آبی (Blue Card) و برخی دو تابعیتی‌ها که شرایط تحصیل متوسطه خارج از ترکیه را دارند، عموماً واجد شرایط هستند. جزئیات استثناها و تعریف‌های قانونی در راهنمای اوسم تشریح می‌شود.

چه کسانی واجد شرایط نیستند (موارد خاص تابعیت و سوابق تحصیلی)

برخی دارندگان تابعیت یا سابقه تحصیلی داخل ترکیه ممکن است مشمول محدودیت شوند. اگر یکی از والدین تابعیت ترکیه دارد یا بخشی از تحصیلات در ترکیه بوده، لازم است بندهای مرتبط در دفترچه اوسم را دقیق بررسی کنید.

زبان‌های ارائه‌شده در آزمون یوس مرکزی

آزمون در شش زبان زیر ارائه خواهد شد:

• ترکی
• عربی
• انگلیسی
• آلمانی
• فرانسوی
• روسی

نوع سؤالات آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS)

شورای آموزش عالی ترکیه هنوز جزئیاتی در مورد قالب سؤالات این آزمون ارائه نکرده است، اما انتظار می‌رود که الگوی آن مشابه آزمون ÖSYM باشد که تا قبل از سال 2010 برگزار می‌شد، یعنی زمانی که دانشگاه‌ها هنوز مجاز به برگزاری آزمون‌های اختصاصی خود نبودند.

بر این اساس، احتمالاً سؤالات این آزمون مشابه آزمون استاندارد یوس خواهد بود و شامل مباحث زیر می‌شود:

• سوالات هوش و منطق
• سوالات ریاضیات

اطلاعات بیشتر درباره آزمون یوس

برای آشنایی بیشتر با آزمون یوس و نحوه برگزاری آن، می‌توانید مقاله‌ای که به این موضوع پرداخته است را مطالعه کنید.

مزایای آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS)

1. آزمونی مرکزی که به‌طور هم‌زمان در داخل و خارج از ترکیه برای تمامی داوطلبان برگزار می‌شود.
2. عدالت آموزشی به دلیل یکپارچه بودن آزمون برای همه دانشجویان.
3. هزینه پایین‌تر در مقایسه با سایر آزمون‌های یوس که توسط دانشگاه‌ها برگزار می‌شوند.
4. امکان ثبت‌نام برای دانشجویان خارج از ترکیه در مراکز تعیین‌شده.
5. اعتبار دوساله نتایج آزمون برخلاف آزمون‌های یوسی که توسط دانشگاه‌ها برگزار می‌شوند و معمولاً اعتبار یک‌ساله دارند.

معایب آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS)

1. عدم برگزاری در تمامی کشورها که ممکن است دسترسی برخی دانشجویان را محدود کند.
2. عدم تجربه قبلی در اجرای آزمون، بنابراین سطح سختی و نوع سؤالات هنوز مشخص نیست.
3. تاکنون فقط یک آزمون برای سال 2023 اعلام شده است و اگرچه احتمال برگزاری آزمون‌های بعدی وجود دارد، اما هنوز به‌طور رسمی تایید نشده است.
4. عدم پذیرش توسط تمامی دانشگاه‌های ترکیه تا زمان نگارش این مقاله.
5. محدود به دانشگاه‌های ترکیه و قابل استفاده برای پذیرش در دانشگاه‌های سایر کشورها نیست.
6. ویژه متقاضیان مقطع کارشناسی و کاردانی و شامل متقاضیان مقطع کارشناسی ارشد نمی‌شود.

آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS) شامل چه بخش‌هایی است؟

آزمون یوس یک آزمون ورودی ویژه دانشجویان خارجی است که قصد ادامه تحصیل در دانشگاه‌های ترکیه را دارند. این آزمون برخلاف ارزیابی‌های سنتی که در طول فرآیند آموزشی انجام می‌شوند، بر ارزیابی سطح کلی هوش و توانایی‌های تحلیلی دانشجویان تمرکز دارد. آزمون دولتی یوس مرکزی (TR-YÖS) شامل دو بخش است:

1. بخش اول: آزمون مهارت‌های اساسی یادگیری
   
   • این بخش به ارزیابی توانایی تفکر انتزاعی دانشجو می‌پردازد.
   • شامل سوالاتی از زمینه‌های مختلف برای سنجش مهارت‌های استدلالی و تحلیلی است.
2. بخش دوم: آزمون جبر و هندسه
   
   • شامل سوالاتی در حوزه جبر و هندسه برای سنجش مهارت‌های ریاضی دانشجو.

مدت زمان آزمون از یک دانشگاه به دانشگاه دیگر ممکن است متفاوت باشد، اما به‌طور معمول حدود 90 دقیقه به طول می‌انجامد.

آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS) چند سوال دارد؟

به‌طور کلی، آزمون یوس شامل 80 سؤال است و زمان پاسخگویی به آن 120 دقیقه می‌باشد. سوالات به این صورت توزیع می‌شوند:

• آزمون هوش (IQ): 40 سوال برای سنجش توانایی استدلالی دانشجو، که وابسته به فرمول‌های ریاضی نیست.
• هندسه: 10 سؤال شامل مسائل مربوط به ریاضیات هندسی و اشکال دو و سه‌بعدی.
• ریاضیات و جبر: 30 سوال در حوزه جبر، شامل حل معادلات، اتحادهای اصلی و توابع.
• مسائل و حل مسئله: این بخش اخیراً اضافه شده و شامل 10 سوال از مسائل ساده با معادلات درجه اول و دوم است.

مراکز برگزاری آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS)

این آزمون در مراکزی که توسط دانشگاه‌ها تعیین شده‌اند برگزار می‌شود و معمولاً در محوطه دانشگاه‌ها انجام می‌شود. دانشجویان باید برای شرکت در آزمون به صورت حضوری در این مراکز حضور یابند.

همچنین، اکثر دانشگاه‌های ترکیه مراکز آزمون را در استانبول ایجاد کرده‌اند و برخی دیگر نیز مراکز آزمون را در کشورهای عربی از جمله عربستان سعودی، قطر، اردن، سودان، مصر و سایر کشورها تأسیس کرده‌اند.

مراکز برگزاری آزمون در ترکیه

این آزمون در شهرهای زیر در ترکیه برگزار می‌شود:

• آدانا
• آنکارا
• بورسا
• ادیرنه
• غازی عینتاب
• مرسین
• استانبول
• ازمیر
• قونیه
• هاتای
• وان
• ترابزون
• قهرمان‌ماراش
• قیصریه
• کیلیس
• ماردین

مراکز برگزاری آزمون در خارج از ترکیه

کشور	شهر
سودان	خارطوم
تونس	تونس
لبنان	بیروت
آلمان	کلن
ایران	تبریز
پاکستان	اسلام‌آباد
افغانستان	کابل
اردن	امان
عربستان سعودی	جده
الجزایر	الجزیره

دانشجویان بین‌المللی که قصد شرکت در آزمون یوس مرکزی را دارند، می‌توانند نزدیک‌ترین مرکز آزمون به محل اقامت خود را انتخاب کرده و برای ثبت‌نام اقدام کنند.

نکات مهم در طول برگزاری آزمون

ممنوعیت‌های آزمون:

•  صحبت کردن با دیگر داوطلبان یا تقلب در جلسه آزمون ممنوع است.
•  پرسیدن هرگونه سوال از ناظران آزمون مجاز نیست.
• استفاده از پیش‌نویس (چرک‌نویس) یا نوشتن سؤالات و پاسخ‌ها ممنوع است.
• نوشتن سؤالات و پاسخ‌ها در پشت پاسخ‌نامه مجاز نیست.
• تبادل وسایلی مانند خودکار، پاک‌کن یا هر وسیله دیگری بین دانشجویان ممنوع است.
• خواندن سوالات قبل از شروع رسمی آزمون غیرمجاز است.
• ادامه پاسخ‌دهی یا خواندن سؤالات پس از پایان زمان آزمون ممنوع است.
• هرگونه رفتار مشکوک یا اقداماتی که ممکن است بر روند آزمون تأثیر بگذارد، تخلف محسوب می‌شود.

نتایج آزمون دانشجویانی که این قوانین را رعایت نکنند، لغو خواهد شد.

چگونه دانشجویان بین‌المللی می‌توانند در مؤسسات آموزش عالی ترکیه تحصیل کنند؟

سهمیه‌های پذیرش دانشجویان بین‌المللی در دانشگاه‌های دولتی و خصوصی ترکیه هر ساله در بخش “دانشجویانی که هزینه تحصیل خود را تأمین می‌کنند” در قسمت “دانشجویان” در وب‌سایت رسمی شورای آموزش عالی ترکیه (https://www.yok.gov.tr/) منتشر می‌شود.
دانشگاه‌ها درخواست‌های پذیرش در این سهمیه‌ها را از طریق آزمون‌های مشخص‌شده قبول می‌کنند. برخی از این آزمون‌ها عبارتند از:

• TR-YÖS (آزمون یوس مرکزی ترکیه)
• YÖS (آزمون یوس دانشگاهی)
• Abitur
• SAT
• IB

فهرست کامل آزمون‌های مورد قبول توسط هر دانشگاه در وب‌سایت رسمی آن دانشگاه منتشر می‌شود.

دانشجویان بین‌المللی می‌توانند از طریق این سهمیه‌ها در رشته‌های مختلف از جمله پزشکی، مهندسی، معماری، حقوق، مشاوره و راهنمایی روان‌شناسی، داروسازی، روان‌شناسی، آموزش و تدریس تحصیل کنند. با این حال، برخی دانشگاه‌هایی که برنامه‌های آموزشی در هنرهای زیبا، موسیقی و ورزش ارائه می‌دهند، آزمون‌های استعداد ویژه برای پذیرش در این برنامه‌ها برگزار می‌کنند.

کدام آزمون بهتر است: YÖS یا SAT؟

برای انتخاب بین آزمون YÖS و آزمون SAT، باید معیارهای مختلفی را بررسی کنید. در ادامه، تفاوت‌های اصلی این دو آزمون را توضیح داده‌ایم تا به شما در تصمیم‌گیری کمک کنیم.

1. هدف و میزان اعتبار آزمون

 YÖS (آزمون دانشجویان بین‌المللی):

• به‌طور خاص برای دانشجویان خارجی که قصد تحصیل در دانشگاه‌های دولتی ترکیه را دارند، طراحی شده است.
• بیشتر در ترکیه معتبر بوده و برای دانشگاه‌های خارج از ترکیه چندان شناخته‌شده نیست.

 SAT (آزمون سنجش تحصیلی):

• یک آزمون بین‌المللی است که در بسیاری از دانشگاه‌های ایالات متحده، کانادا و برخی دانشگاه‌های بین‌المللی مورد پذیرش قرار می‌گیرد.
• نسبت به YÖS در دانشگاه‌های بیشتری در سراسر جهان اعتبار دارد.

2. محتوای آزمون

 YÖS:

• شامل ریاضیات، هوش، منطق و هندسه است.
• در برخی موارد، ممکن است بخشی مربوط به فرهنگ و زبان ترکی نیز داشته باشد.

 SAT:

• شامل ریاضیات، درک مطلب و نوشتار است.
• تأکید بیشتری بر تحلیل متون، حل مسئله و مهارت‌های زبانی دارد.

3. زبان آزمون

 YÖS:

• معمولاً به زبان ترکی برگزار می‌شود، اما گزینه‌هایی برای زبان‌های دیگر نیز دارد.
• از جمله زبان‌های موجود: انگلیسی، عربی، فرانسوی، آلمانی و روسی.

 SAT:

• فقط به زبان انگلیسی برگزار می‌شود.

4. هزینه و دسترسی به آزمون

 YÖS:

• معمولاً هزینه کمتری دارد.
• در برخی کشورها برگزار می‌شود، اما تمرکز اصلی آن روی دانشگاه‌های ترکیه است.

 SAT:

• هزینه بالاتری دارد.
• در بسیاری از کشورهای جهان برگزار می‌شود.

5. اهداف تحصیلی

• اگر قصد تحصیل در ترکیه را دارید و دانشگاه‌های ترکیه را به‌عنوان مقصد خود انتخاب کرده‌اید، آزمون YÖS گزینه بهتری است.
• اگر به دنبال تحصیل در دانشگاه‌های ایالات متحده، کانادا یا دانشگاه‌های بین‌المللی هستید، SAT انتخاب بهتری خواهد بود.

نتیجه‌گیری: کدام آزمون را انتخاب کنیم؟

 اگر هدف شما پذیرش در دانشگاه‌های ترکیه است، YÖS گزینه‌ای مناسب‌تر است.
  اگر قصد دارید گزینه‌های بیشتری در سطح بین‌المللی داشته باشید، SAT را انتخاب کنید.

انتخاب بین YÖS و SAT باید بر اساس اهداف تحصیلی شما و دانشگاه‌هایی که قصد اپلای دارید انجام شود.

تفاوت آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS) و آزمون YÖS دانشگاهی

تفاوت‌های اصلی بین آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS) و آزمون YÖS دانشگاهی شامل موارد زیر است:

ویژگی‌ها	آزمون یوس مرکزی (TR-YÖS)	آزمون YÖS دانشگاهی
سازمان‌دهنده	سازمان سنجش و انتخاب ترکیه (ÖSYM)	به‌صورت مستقل توسط هر دانشگاه
تعداد دفعات برگزاری	دو بار در سال	بسته به دانشگاه؛ برخی یک‌بار، برخی ۳ تا ۵ بار در سال
مدت آزمون	۱۰۰ دقیقه	۱۲۰ دقیقه
سطح دشواری سؤالات	نسبتاً آسان‌تر	متفاوت در هر دانشگاه
اعتبار مدرک	۲ سال	بسته به دانشگاه، متفاوت است
پذیرش در دانشگاه‌ها	پذیرفته‌شده در همه دانشگاه‌های دولتی ترکیه	بسته به دانشگاه، ممکن است متفاوت باشد

مقایسه TR-YÖS با SAT، IB، آبی‌تور (Abitur) و A-Levels

این مدارک در برخی دانشگاه‌ها به‌عنوان جایگزین یا معیار موازی پذیرفته می‌شوند. انتخاب مسیر به رشته هدف، شهر و پروفایل تحصیلی شما بستگی دارد.

• ترجیحات برنامه‌ها و هم‌اعتباری‌ها

در مهندسی و علوم، SAT قوی گاهی برتری دارد؛ در پزشکی/دندانپزشکی، TR-YÖS غالباً معیار اصلی است. هم‌اعتباری‌ها را در وب‌سایت دانشگاه مقصد چک کنید.

• چه زمانی نمره دیپلم به‌جای TR-YÖS پذیرفته می‌شود

در برخی دانشگاه‌های غیردولتی، دیپلم‌های بین‌المللی با معدل بالا می‌تواند جایگزین TR-YÖS شود. اما برای رقابت سراسری، داشتن نمره TR-YÖS توصیه می‌شود.

راهنمای ثبت‌نام گام‌به‌گام در سامانه اوسم (AİS)

حساب کاربری در سامانه AİS ایجاد کنید، اطلاعات هویتی را تکمیل و عکس استاندارد بارگذاری نمایید. سپس مرکز آزمون و زبان دفترچه را انتخاب، فرم را تأیید و هزینه را پرداخت می‌کنید.

• ایجاد حساب کاربری اوسم و تأیید هویت

اطلاعات پاسپورت/کارت هویتی را مطابق پاسپورت وارد کنید. هرگونه مغایرت املای نام یا تاریخ تولد، در مراحل بعدی مشکل‌ساز می‌شود.

• بارگذاری عکس، انتخاب شهر آزمون و تأیید نهایی

عکس باید مطابق استاندارد باشد (پس‌زمینه، اندازه، کیفیت). شهر آزمون را با توجه به دسترسی و ظرفیت انتخاب کنید و پس از بازبینی نهایی، درخواست را ارسال نمایید.

• پرداخت هزینه و چاپ رسید/برگه درخواست

پس از پرداخت موفق، رسید را ذخیره و پرینت کنید. نگهداری رسید برای پیگیری‌های بعدی و امور کنسولی اهمیت دارد.

دوره اعتبار نمره و استراتژی تکرار آزمون

نمره TR-YÖS معمولاً برای یک دوره پذیرش معتبر است. اگر هدف شما رشته‌های بسیار رقابتی است، برنامه تکرار آزمون را زودتر طراحی کنید.

سوالات متداول